Is 3D printen schadelijk voor de gezondheid?

3D printen wordt tegenwoordig steeds normaler. Desktop 3D printers worden steeds goedkoper en staan inmiddels overal: van huiskamers tot kantoren en van bibliotheken tot scholen. Maar wat doet 3D printen nu eigenlijk met de luchtkwaliteit in al deze ruimtes? Komen er tijdens het printproces schadelijke stoffen vrij? In dit artikel zetten wij de feiten op een rijtje.

Uitstoot van ultrafijne stoffen

De laatste tijd is er enige ophef rondom de vermeende schadelijke effecten van 3D printen op de gezondheid. In principe is dat niet zo vreemd, omdat er tijdens het printproces wordt gewerkt met gesmolten plastic. De 3D printer verhit het plastic filament en brengt het vervolgens in gesmolten toestand laagsgewijs aan totdat er een driedimensionaal object ontstaat.

Tijdens dit proces geeft de 3D printer minuscule deeltjes af en ontstaan er vluchtige organische stoffen. Wetenschappers zijn het er unaniem over eens dat deze deeltjes en stoffen in de basis schadelijk zijn voor de gezondheid, maar zoals bij gezondheidskwesties, is de daadwerkelijke schade voornamelijk contextgerelateerd.

Schadelijkheid afhankelijk van uiteenlopende factoren

De vraag is immers hoeveel schadelijke stoffen de gebruiker in de praktijk tijdens het 3D printen inademt. Dit hangt onder meer af van de ruimte waar de desktop 3D printer staat, de nabijheid van de gebruiker en de dagelijkse frequentie waarmee die persoon 3D prints maakt. Ook de gebruikte 3D printer en het gebruikte filament speelt hierbij uiteraard een belangrijke rol.

Twee populaire filamentsoorten voor desktop 3D printers zijn Acrylonitrile Butadiene Styrene (ABS) en Polylactic Acid (PLA). Uit onderzoek blijkt dat het uit aardolie geproduceerde ABS schadelijke stoffen zoals styreen en formaldehyde afgeeft tijdens het maken van 3D prints. Ook het uit maïs geproduceerde PLA is niet onschuldig – dit stoot het huidirriterende stofje methylmethacrylaat uit.

Waar moet ik rekening mee houden bij 3D printen?

De uitstoot van bovengenoemde stoffen is in de open lucht niet zo’n probleem, maar de meeste desktop 3D printers worden binnen gebruikt. Wetenschappers hebben inmiddels ontdekt dat 3D printer emissies in ruimtes tot 14 keer hogere aerosolniveaus kunnen leiden dan door gezondheidsexperts als aanvaardbaar beschouwd.

Ondanks deze aanwijzingen zijn onderzoekers het over één ding eens: het is nog te vroeg om conclusies te trekken. Er spelen simpelweg teveel factoren een rol die bepalen of 3D printen daadwerkelijk schadelijk is of niet. Wel adviseren wetenschappers mensen die dagelijks veel 3D prints maken, de hiervoor gebruikte ruimte goed te ventileren.